Duurzame mobiliteit begint bij het wagenpark: elektrificatie en milieumaatregelen

Bedrijven staan voor de uitdaging om hun bedrijfsmobiliteit op een kostenefficiënte manier in te richten en tegelijkertijd rekening te houden met het energieverbruik en de CO₂-uitstoot. Dit kan verschillende maatregelen omvatten: van een efficiënter gebruik van bestaande voertuigen tot de integratie van elektrische voertuigen.

In dit artikel leest u welke maatregelen kunnen bijdragen aan een vermindering van het verbruik en de CO₂-uitstoot van het wagenpark, en welke rol elektromobiliteit en nieuwe mobiliteitsconcepten daarbij spelen.

Duurzame mobiliteit: definitie en betekenis voor het wagenpark

Duurzame mobiliteit in het wagenpark houdt in dat naast economische en operationele eisen ook rekening wordt gehouden met energieverbruik, CO₂-uitstoot en het gebruik van hulpbronnen. Het doel is om de benodigde mobiliteit te waarborgen en tegelijkertijd mogelijkheden te benutten om het verbruik en de uitstoot te verminderen.

Tegelijkertijd houden bedrijven zich steeds meer bezig met het integreren van klimaat- en milieudoelstellingen in hun bedrijfsmobiliteit. Concrete doelstellingen en meetbare indicatoren helpen daarbij om ontwikkelingen inzichtelijk te maken en passende maatregelen voor het wagenpark af te leiden.

Tot de belangrijkste benaderingen voor duurzame mobiliteit binnen het wagenpark behoren:

1. De CO₂-uitstoot verminderen, bijvoorbeeld door de elektrificatie van geschikte voertuigen of het gebruik van alternatieve aandrijvingen en brandstoffen
2. Voertuigen efficiënter inzetten, bijvoorbeeld door middel van een autodeelconcept en een hogere bezettingsgraad van poolvoertuigen
3. Het brandstof- en energieverbruik verminderen, bijvoorbeeld door eco-rijden en een op de behoeften afgestemde keuze van voertuigen
4. Alternatieve mobiliteitsoplossingen integreren, zoals het openbaar vervoer, fietsen, deeloplossingen of mobiliteitsbudgetten

Bij duurzaam wagenparkbeheer wordt niet alleen rekening gehouden met afzonderlijke voertuigen, maar met de gehele mobiliteitsstrategie van het bedrijf. Afhankelijk van de omvang van het bedrijf kan het zinvol zijn om aanvullend gebruik te maken van het openbaar vervoer of om bestaande mobiliteitsbudgetten te herstructureren.

Naast klimaat- en milieudoelstellingen spelen ook economische aspecten en wettelijke kaders een rol. Bedrijven moeten maatregelen zoals elektrificatie, alternatieve mobiliteitsoplossingen of een efficiëntere route- en voertuigplanning daarom altijd beoordelen op basis van het betreffende inzetprofiel. Zo kan een mobiliteitsstrategie worden ontwikkeld die tegelijkertijd rekening houdt met kosten, operationele eisen, energieverbruik en CO₂-uitstoot.

Elektrificatie van het wagenpark: vermindering van CO₂-uitstoot en exploitatiekosten

Elektrificatie kan een belangrijke stap zijn om het gebruik van fossiele brandstoffen en de directe CO₂-uitstoot in het wagenpark te verminderen. Of het gebruik van elektrische voertuigen ook economisch rendabel is, hangt onder andere af van de aanschafkosten, het aantal gereden kilometers, de energieprijzen, de laadinfrastructuur en de onderhoudskosten.

Elektrische voertuigen stoten tijdens het rijden geen directe CO₂-uitstoot uit via de uitlaat. Tegelijkertijd kan hun elektrische aandrijflijn voordelen bieden op het gebied van onderhoud en reparatie, dankzij het geringere aantal bewegende en slijtagegevoelige onderdelen. Hoe hoog de daadwerkelijke besparingen zijn, hangt echter af van het betreffende voertuig en het gebruiksprofiel.

Mogelijke uitdagingen bij de overstap naar elektrische aandrijving

De manier van verplaatsen is al aan het veranderen. In veel steden zien we dat de trend naar elektromobiliteit zich steeds verder doorzet. E-scooters, e-stepjes of e-fietsen, die eenvoudig via een app kunnen worden gereserveerd, zijn inmiddels een vertrouwd onderdeel van het stadsbeeld geworden. Toch is er bij Duitse wagenparken nog een inhaalslag nodig als het gaat om duurzame mobiliteit.

Volgens een onderzoek van Geotab denkt slechts één op de vier wagenparkbeheerders dat elektrische voertuigen op middellange termijn een dominante rol zullen spelen in hun wagenparken. Ter vergelijking: vier jaar geleden was nog meer dan de helft van de ondervraagden het eens met deze stelling. Een derde van de ondervraagde wagenparkbeheerders verwacht pas over vijf tot tien jaar een doorbraak van elektrische auto’s.

Een groot deel van de wagenparkbeheerders bevindt zich in een spagaat en kiest om verschillende redenen nog steeds voor traditionele verbrandingsmotoren:

• Laadinfrastructuur: De laadinfrastructuur vormt het hart van elk elektrisch wagenpark. Deze moet van tevoren nauwkeurig worden geanalyseerd, gepland en geïmplementeerd, en later worden beheerd. Overheidssubsidies helpen bij de financiering en deskundigen bij de uitvoering.
• Organisatorische inspanningen: De inspanningen op het gebied van planning en organisatie zijn bij een elektrisch wagenpark aanzienlijk groter. Hierbij biedt wagenparkbeheersoftware ondersteuning.
• Stroomkosten: De stroomkosten kunnen al snel een flink bedrag bedragen. Overheidssubsidies en een slim verbruiksbeheer bieden zekerheid. Met zelf opgewekte zonne-energie kunnen nog meer kosten worden bespaard.
• Bedrijfsvoertuigen: Een wagenpark van bedrijfsvoertuigen kan vanwege lange levertijden en hoge prijzen niet zomaar worden geëlektrificeerd. Daar staat tegenover dat de kosten voor onderhoud en reparaties lager zijn dan bij conventionele voertuigen.

Duurzame mobiliteit: maatregelen voor een minder vervuilende mobiliteit

Verschillende politieke, technologische en economische ontwikkelingen beïnvloeden de overgang naar een sterker geëlektrificeerde mobiliteit.

CO₂-normen voor nieuwe voertuigen

Volgens de huidige EU-regelgeving moeten de gemiddelde CO₂-emissies van nieuw geregistreerde personenauto’s en lichte bedrijfsvoertuigen vanaf 2035 100 procent onder de referentiewaarde van 2021 liggen. Hiermee creëert de EU duidelijke prikkels voor de uitbreiding van emissievrije aandrijvingen.

Tegelijkertijd wordt er gediscussieerd over een aanpassing van deze doelstellingen. De Europese Commissie heeft eind 2025 voorgesteld om de doelstelling vanaf 2035 te wijzigen in een reductie van de uitlaatemissies met 90 procent en voor de resterende emissies bepaalde compensatiemogelijkheden toe te staan. Totdat een dergelijke wijziging wordt vastgesteld, blijft de bestaande doelstelling van 100 procent echter van kracht.

Transparantie en aankoopstimulansen

Transparante informatie en gunstige economische randvoorwaarden spelen een belangrijke rol bij de verdere verspreiding van elektromobiliteit. Daar hoort ook een betere vergelijkbaarheid van de laadkosten bij. Terwijl brandstofprijzen bij tankstations direct worden weergegeven, kunnen laadtarieven aanzienlijk verschillen, afhankelijk van de aanbieder, het laadvermogen, de locatie of het contract.

Meer transparantie op het gebied van prijzen en factureringsmodellen kan bedrijven en chauffeurs helpen om de laadkosten beter in te schatten en verschillende aanbiedingen te vergelijken.

Bonusmodellen en belastingverlichting

Deskundigen bevelen een hervorming van de motorrijtuigenbelasting aan, evenals een bonussysteem voor bestuurders die overstappen op duurzame aandrijvingen. Daarnaast is een hervorming van de energiebelastingen voor het gebruik van duurzame elektrische auto’s noodzakelijk, aangezien de bezorgdheid over extreme prijsstijgingen van grondstoffen de afgelopen maanden steeds verder toeneemt.

Ondersteuning door digitalisering

Met een verbeterde digitale infrastructuur kan elektromobiliteit op grote schaal en vooral op kostenefficiënte wijze worden ingezet. Hierbij helpt geschikte software om vrije laadpunten te vinden, de mobiliteitsbehoefte betrouwbaar in te schatten, het energieverbruik op een zinvolle manier te voorspellen en groene stroom beter inzetbaar te maken.

Het brandstofverbruik verminderen door eco-rijden

Eco-rijden kan helpen om het brandstofverbruik, de CO₂-uitstoot en de kosten van voertuigen met een verbrandingsmotor te verminderen. Hierbij gaat het onder meer om anticiperend rijden, het vermijden van onnodig accelereren en remmen, en het aanhouden van een passende snelheid.

Daarnaast kunnen regelmatig onderhoud en het controleren van de bandenspanning bijdragen aan een efficiënt gebruik van het wagenpark. Rijopleidingen helpen om een brandstofzuinige rijstijl in het wagenpark te bevorderen.

Digitale hulpmiddelen en telematicagegevens zorgen voor extra inzicht in het verbruik en het rijgedrag. Zo kunnen wagenparkbeheerders mogelijkheden voor optimalisatie signaleren en de ontwikkeling van het brandstofverbruik volgen.

Alternatieve brandstoffen als aanvulling op het wagenpark

Afhankelijk van het voertuig en het gebruiksprofiel kunnen alternatieve brandstoffen een aanvulling vormen op conventionele fossiele brandstoffen. Hiertoe behoren bijvoorbeeld biobrandstoffen, synthetische brandstoffen of waterstof.

In hoeverre hierdoor de uitstoot van broeikasgassen en het gebruik van fossiele brandstoffen kunnen worden teruggedrongen, hangt onder andere af van het productieproces, de gebruikte energiebron en de betreffende brandstof. Bedrijven moeten daarom niet alleen rekening houden met de beschikbaarheid, maar ook met de kosten, de infrastructuur en de daadwerkelijke emissiebalans.

1. Elektriciteit: Elektrische voertuigen gebruiken energie uit accu’s als aandrijfbron en stoten geen uitstoot uit.
2. Waterstof: Voertuigen met waterstofaandrijving halen hun energie uit brandstofcellen, waarbij waterstof reageert met zuurstof.
3. Biobrandstoffen: Biobrandstoffen worden geproduceerd uit hernieuwbare grondstoffen, zoals bijvoorbeeld biodiesel uit plantaardige oliën of bio-ethanol uit graan, suikerriet of maïs. Ze kunnen worden gebruikt in conventionele voertuigen of worden bijgemengd in conventionele brandstoffen.
4. Aardgas: Aardgas kan in de vorm van CNG (Compressed Natural Gas) of LNG (Liquefied Natural Gas) worden gebruikt voor voertuigen en zorgt voor minder schadelijke CO₂-uitstoot.
5. E-brandstoffen: dit zijn synthetische brandstoffen die worden geproduceerd met behulp van hernieuwbare energiebronnen, zoals zon of wind. Ze hebben vergelijkbare eigenschappen als fossiele brandstoffen en kunnen worden gebruikt in bestaande verbrandingsmotoren. Volgens de DAT-barometer van maart 2024 heeft 91% van alle ondervraagde wagenparkbeheerders zich al verdiept in het onderwerp e-brandstoffen.
6. LPG: LPG is een mengsel van propaan en butaan, ook wel autogas genoemd, en heeft een lagere CO₂-uitstoot dan benzine of diesel.
7. Hybride technologie: In hybride voertuigen wordt een verbrandingsmotor gecombineerd met een elektromotor. De energie die bij het remmen vrijkomt, wordt gebruikt om het voertuig op te laden.

Autodelen voor bedrijven: efficiënter gebruik van voertuigen

Met corporate carsharing kunnen bedrijven voertuigen gezamenlijk gebruiken en hun bezettingsgraad verhogen. In plaats van voertuigen vast toe te wijzen aan individuele medewerkers, is er een gezamenlijke voertuigpool beschikbaar. Afhankelijk van de mobiliteitsbehoefte kan hierdoor het benodigde wagenpark worden verkleind.

Een hogere bezettingsgraad en minder stilstand kunnen bijdragen aan een verlaging van de kosten en de benodigde middelen binnen het wagenpark. Ook elektrische voertuigen kunnen in het autodeelconcept worden geïntegreerd en stoten tijdens het rijden geen directe CO₂-uitstoot uit via de uitlaat uit.

Bedrijfsautodelen kan bovendien worden gecombineerd met het openbaar vervoer en andere mobiliteitsoplossingen. Medewerkers kunnen bijvoorbeeld langere afstanden met de bus of trein afleggen en vervolgens een deelauto gebruiken voor het verdere traject. Zo ontstaat een flexibele mobiliteitsmix die verschillende vervoersmiddelen op maat met elkaar combineert.

Duurzamere mobiliteit als middel om personeel te binden

Veel bedrijven houden steeds vaker rekening met klimaat- en milieudoelstellingen bij het vormgeven van hun bedrijfsmobiliteit. Mobiliteitsoplossingen kunnen daarbij niet alleen bijdragen aan het terugdringen van de CO₂-uitstoot en het verbruik van hulpbronnen, maar ook het arbeidsaanbod aanvullen en het imago van het bedrijf versterken.

Als elektrische voertuigen als bedrijfsauto ook privé worden gebruikt, kunnen werknemers onder bepaalde voorwaarden profiteren van fiscale voordelen bij de belastingheffing over het geldelijk voordeel. Bedrijven kunnen hiermee laten zien dat ze zich bezighouden met nieuwe vormen van mobiliteit en het terugdringen van de CO₂-uitstoot. Dit kan een positief effect hebben op de manier waarop ze als werkgever worden gezien en op het imago van het bedrijf.

Medewerkers betrekken bij een strategie voor duurzamere mobiliteit

Bij de uitvoering van maatregelen om het verbruik en de CO₂-uitstoot van het wagenpark te verminderen, spelen medewerkers een centrale rol. Door hen actief bij het proces te betrekken, kan niet alleen de acceptatie en het gebruik van milieuvriendelijke oplossingen worden vergroot, maar kan ook worden bijgedragen aan het behalen van de bedrijfsdoelstellingen.

Een basisvoorwaarde is een gerichte en uniforme communicatiestrategie binnen het bedrijf. Campagnes, nieuwsbrieven en voorlichtingsbijeenkomsten helpen om de voordelen van duurzame mobiliteit onder de aandacht te brengen en medewerkers te motiveren om hier actief gebruik van te maken.

Door middel van enquêtes en gezamenlijke workshops kunt u de behoeften en eisen van de medewerkers beter begrijpen en het mobiliteitsaanbod daarop afstemmen. Proefprojecten, waarbij een kleinere groep medewerkers duurzame mobiliteitsoplossingen zoals e-bikes, autodelen of elektrische voertuigen test, leveren waardevolle feedback op.

Telematica en gegevensanalyse voor meer transparantie

Telematica en gegevensanalyse vormen een belangrijke gegevensbasis voor het analyseren van het voertuiggebruik, het brandstofverbruik en het rijgedrag. Telematicasystemen kunnen hiervoor voertuiggegevens zoals locatie, snelheid, kilometerstanden of verbruik registreren en doorsturen.

Op basis van deze gegevens kunnen wagenparkbeheerders bijvoorbeeld routes optimaliseren, stilstand- en stationaire looptijden analyseren en mogelijkheden voor brandstofbesparing identificeren. Afhankelijk van het wagenpark en het gebruik kunnen hieruit maatregelen worden afgeleid die het brandstofverbruik en de daarmee samenhangende CO₂-uitstoot kunnen verminderen.

Tegelijkertijd maken de verkregen gegevens een gerichtere aansturing van het wagenparkbeheer mogelijk en brengen ze ontwikkelingen en optimalisatiemogelijkheden in kaart.

Meetbare doelstellingen en rapportage

Om klimaat- en milieudoelstellingen binnen het wagenpark doelgericht na te streven, zijn meetbare doelstellingen en een regelmatige analyse van relevante gegevens belangrijke voorwaarden.

1. Meetbare doelen vaststellen: Bedrijven kunnen bijvoorbeeld bepalen dat ze de CO₂-uitstoot van hun wagenpark met een bepaald percentage willen verminderen of dat ze het aandeel elektrische voertuigen tegen een bepaalde datum willen verhogen. Concrete en in de tijd vastgelegde doelen maken de voortgang inzichtelijk.
2. Transparantie creëren: dankzij meetbare kengetallen kan de ontwikkeling van het wagenpark op transparante wijze worden weergegeven. Bedrijven kunnen zo op begrijpelijke wijze communiceren welke doelen ze nastreven en welke vooruitgang er al is geboekt.
3. De voortgang regelmatig evalueren: door het continu verzamelen en analyseren van relevante gegevens kan worden gecontroleerd of de gestelde doelen worden bereikt. Afwijkingen en mogelijkheden voor verbetering worden in een vroeg stadium zichtbaar en maatregelen kunnen indien nodig worden aangepast.

• Een toekomstgericht wagenparkbeheer combineert economische eisen met klimaat- en milieudoelstellingen. Maatregelen zoals elektrificatie, een efficiënter gebruik van voertuigen en het terugdringen van het brandstof- en energieverbruik bieden hiervoor verschillende aanknopingspunten.
• Digitale technologieën, de betrokkenheid van de medewerkers en meetbare doelstellingen helpen om maatregelen doelgericht door te voeren en de voortgang op transparante wijze te volgen.
• Bedrijven kunnen zo besparings- en optimalisatiemogelijkheden benutten, de CO₂-uitstoot verminderen en tegelijkertijd laten zien dat ze zich actief bezighouden met efficiënte en minder vervuilende bedrijfsmobiliteit.

• E-mobiliteit binnen het bedrijf: 5 belangrijke punten bij de analyse van het wagenpark
• Is een elektrische auto in het wagenpark de moeite waard? Deze 5 redenen pleiten voor elektrische voertuigen in het wagenpark
• Duurzaam wagenpark: maatregelen voor meer milieu- en klimaatbescherming binnen het wagenpark
• Mobiliteit van de toekomst: 5 trends voor het wagenpark
• Voertuigbeheer: efficiënte processen voor een modern wagenpark